Özet

Mançurya vadisinden Tuna nehrine kadar olan alanı kaplayan Türkistan coğrafyasında birçok alanda kullanılan Turkuaz, 3. yüzyılda Hunlar ’da, 9-13. yüzyıllarda Karahanlılar’ da, 11. yüzyıl İran topraklarında,12-13. yüzyıllarda Anadolu’da Selçuklu ve sonrasında Osmanlı dönemlerinde takıdan süs eşyasına, dokumadan aksesuara kadar pek çok alanda kullanılmıştır. “Türk Rengi” olarak da anılan bu rengin “Turkuaz” olarak isimlendirmesi sonraki zamanlarda olmakla birlikte kullanım alanı Türklerin olduğu her yer, Türklere ait mimari ve sanat eserleridir. Turkuaz; özellikle Anadolu Selçuklu dönemi çini bezemelerinde kullanılarak taşlara can, mimari yapılara ruh kazandırarak âdeta Türk sanatının konuşan dili olmuştur. Anadolu Selçuklu dönemi mimari yapılarında kullanılmış olan Turkuazın tek renk olarak kullanılmasından ara ara gösterdiği renk değişkenliğine kadar pek çok özelliği, figürler ve motifler arasında yer aldığı alanlar ortaya konularak ifade edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Anadolu, Selçuklu, Mimari, Turkuaz, Renk.

Abstract

Turquoise is used in Turkestan geography covering the area from Manchuria valley to Danube river. century in the Karahanlılar, 11th century Iranian territory, 12-13. century in the Seljuks in Anatolia and the region in the Ottoman period, jewelry, ornaments, weaving in many areas ranging from accessories. Also known as “Turkish Color Ren, this color is called” Turquoise.. Turquoise; especially in the Anatolian Seljuk period tile decoration can be used for stones, architectural structures by gaining soul. Turquoise which is used in architectural structures of Anatolian Seljuk period should be used as one color.

Keywords :Anatolia, Seljuk, Architecture, Turquoise, Color.