IJHE Üye Girişi Uluslararası Beşeri Bilimler ve Eğitim Dergisi Üye Girişi

KullanıcıAdı: Parola : Şifremi Unuttum Şifremi Unuttum

Makale Detayı


Başlık: Türk Derneği’nin Yeni Lisan Hareketine Katkıları İhmal mi Edildi?
Title: Has The Contributions Of The TurkDernegi ToThe Yeni Lisan Movement BeenNeglected?
Yazar(lar) : Duran Can Gazioğlu
Kategori : Beşeri Bilimler
Türü : Telif
Baskı : Cilt/Volume:4 Sayı/Issue:8 (Özel Sayı)
Sayfa : 281-297



Özet

Nisan 1911’de Genç Kalemler dergisinde yayımlanan “Yeni Lisan” makalesiyle dil ve edebiyatı esas alan ancak sosyo-kültürel ve siyasal tesirleri olan geniş çaplı bir hareket başlamıştır. Türk edebiyatının gelişim sürecini belirgin bir şekilde etkileyen hareketin sadece Genç Kalemler’in yazar kadrosunun başarısı olarak görülmesi, hareketi hazırlayan faaliyetlerin katkılarını ihmal etmek anlamına gelmektedir. Genç Kalemler ve Ömer Seyfettin, Mehmet Necip Bey ve Türk Derneği gibi isim ve teşkilatları başarılarına ortak etmezler. Fakat Yeni Lisan’ın çok kısa bir zaman içerisinde geniş bir karşılık bulması, hareketin olgunlaştırıcı bir geçmişe sahip olduğunu düşündürmektedir. Buradan yola çıkarak başlangıcı Tanzimat yıllarına kadar götürülebilen dilde ve edebiyatta millî kaynaklara dönüş amacı taşıyan anlayışın nihai prensiplerinin, 1911’de Genç Kalemler’le belirlendiği söylenebilir. 1908 yılında kurulan Türk Derneği, ilk Türkçü teşkilattır. Türk Derneği, dil ve edebiyat sahasına katkı sunan neşriyat faaliyetleriyle, aynı konularda yürüttüğü geniş tartışma ortamı ve ileri sürdüğü tekliflerle Türkoloji ve Türkçülük düşüncesinin gelişiminde önemli bir rol oynamıştır. Dernek, 1911’de yayımlamaya başladığı çoğunlukla Türkoloji çalışmalarını barındıran Türk Derneği dergisiyle faaliyet alanını genişletmiştir. Bunun yanında Türk Derneği’nin aynı amacı benimsemiş olan Genç Kalemler’le hemen hemen aynı dönemlerde yayın hayatına başlaması ve bu iki dergiyi destekleyen siyasal yapıların benzerliği dikkat çekicidir. Bu çalışmada Türk Derneği’nin Yeni Lisan hareketinde görmezden gelindiği düşünülen katkıları üzerinde durulacaktır. Bunun için öncelikle iki oluşum amaçları, prensipleri, çalışmaları açısından karşılaştırılacaktır. Diğer yandan öncü isimlerinin anı ve değerlendirmeleri gözden geçirilecek ve sonraki yıllarda bu konu hakkında düşünen Türkologların ilgili tespitlerine başvurularak Türk Derneği’nin Yeni Lisan hareketine katkıları somutlaştırılmaya çalışılacaktır.

Anahtar Kelimeler: Türkçülük Hareketi, Türk Derneği, Genç Kalemler, Yeni Lisan.

Abstract

In April 1911, with the "Yeni Lisan" article published in Genc Kalemler, a broad movement based on language and literature started. The fact that the movement which clearly influences the development process of Turkish literature is regarded only as the success of the writers of the Genc Kalemler means to neglect the contributions of the activities that prepare the movement. Genc Kalemler and Omer Seyfettin do not share their success Turk Dernegi and Mehmet Necip Bey. But the fact that Yeni Lisan finds a wide response in a very short time suggests that the movement has a ripening past. Turk Dernegi played an important role in the development of Turkology and Turkis mthrough the publishing activities that contributed to the field of language and literature. Turk Dernegi has expanded its field of activity with the Turk Dernegi, which started to be published in 1911 and contains mainly Turkology studies. The similarity of political structures that support the see two journals and the starting the publication of the Genc Kalemler, which adopt the same aim like the Turk Dernegi at the same period is striking. This study will focus on the contributions of the Turk Dernegi which are thought to have been ignored in the Yeni Lisan movement. For this, two magazines will be compared in terms of their aims, principles, studies.The memories and evaluations of the leading names will be examined and the contribution of the Turk Dernegi to the Yeni Lisan movement will be tried to be embodied.

Keywords :Turkish movement, Turk Dernegi, Genc Kalemler, Yeni Lisan Movement.

© 2015 International Journal of Humanities and Education
Tasarım G2