IJHE Üye Girişi Uluslararası Beşeri Bilimler ve Eğitim Dergisi Üye Girişi

KullanıcıAdı: Parola : Şifremi Unuttum Şifremi Unuttum

Makale Detayı


Başlık: “Adanalı Türkistanlılar” Şiiri
Title: The Poetry of Turkestanians from Adana / in Adana
Yazar(lar) : Selahittin TOLKUN
Kategori : Beşeri Bilimler
Türü : Telif
Baskı : Cilt/Volume:3 Sayı/Issue:6
Sayfa : 1-28



Özet

Genelde Çukurova, özelde Adana, Osmanlılar döneminden beri Türkistanlı Özbeklerin yerleşim yerleri olmuştur. Sovyetler Birliği döneminde ülkelerini terk etmek zorunda kalan Özbeklerin bir kısmı göç ettikleri Afganistan’dan 1951’den itibaren başta Türkiye’ye göç etmeye başlamışlardır. Türkiye Devleti bu göçmenlerin önemli bir kısmını Adana’ya iskân etmiştir. Adana’ya yerleşenlerin ağırlıklı kısmı Özbeklerden oluşmaktadır. Ayrıca Kazak, Kırgız, Tacik ve Uygur da bulunmaktadır. Bütün bu topluluklar kendilerini Türkistanlı olarak tanımlamışlardır. Bu göçmenler zaman içinde evlilikler yoluyla Türkiye Türkleriyle karışmıştır. Dolayısıyla geçen zaman içinde Türkistan’da doğan büyükler artık büyük ölçüde vefat etmiştir. Evlikler ve geçen zamandan dolayı artık bölgedeki Türkistanlılar büyük ölçüde kültürlerini kaybetmeye başlamışlardır. Bu durum Türkiye’de büyüyen birinci kuşak için özlem duymalarına sebep olmaktadır. Adana’ya yerleşen Türkistanlılar içinde şiir yazanlar da çıkmıştır. İşte bunlardan birisi de ailesi aslen Özbekistan’ın Şehrihan (Özbek latin alfabesine göre Shahrixon) şehrinden olan Mehmet Emin Şarhan; Afganistan’da dünyaya gelmiş, henüz çocukken ailesiyle birlikte Adana’ya göç etmiş, kısa bir süre Arabistan’da çalışmış, ABD’ye göç etmiştir. Mehmet Emin Şarhan hem ana dilinde hem de Türkiye Türkçesiyle şiir yazmaya çalışmaktadır. Şarhan, yukarıda bahsedilen bu dünyadan göçen büyüklerine ve geçmişe duyduğu özlemi anadili Özbek Türkçesiyle yazmış olduğu Adanalı Türkistanlılar adlı şiirinde dile getirmektedir. Bu şiirinde Şarhan, Adana’ya yerleşen Türkistanlıları ve onların kanaat önderleri, kendi aralarındaki adlandırmalarıyla anmakta, onların hayatlarını göz önünde canlandırmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Adana’ya Yerleşen Türkistanlılar, Adana’daki Özbekler, Mehmet Emin Şarhan.

Abstract

Turkestani Uzbeks had been settling generally in Çukurova and also peculiarly in Adana since the time of the Ottomans. Some of the Uzbeks who had to leave their countries during the Soviet Union period began to migrate from Afghanistan to Turkey especially, since 1951. The Turkish State has settled a significant portion of these immigrants in Adana. The predominant part of those who settled in Adana is the Uzbeks, and there are also Kazakh, Kirghiz, Tajik and Uygur. All these communities have defined themselves as Turkestani. These immigrants have been involved with Turkey Turks through marriages over time. Therefore, the elders who were born in Turkistan have passed away to a great extent in the course of time. Because of the marriages and time elapse, the Turkestani communities in the region have started to lose their culture to a great extent. This situation causes longing of the first generation growing up in Turkey. Those who wrote poetry also exist in the Turkestani communities who settled in Adana. One of them is Mehmet Emin Şarhan, who was originally from Şehrihan that is a city of Uzbekistan. He was born in Afghanistan, emigrated to Adana with his family in his childhood, worked for a short time in Arabia, and eventually immigrated to the United States. Mehmet Emin Şarhan is trying to write poetry both in his native language and Standart Turkish. Şarhan speaks of the above-mentioned elders who passed away and his longing for the past in his poem, Adana Turkestan, written in the native Uzbek Turkic. In this poem, Şarhan refers to the Turkestanis who settled in Adana and their opinion leaders with their names among them, and also take their lives into consideration.

Keywords :Turkestanis who setlled in Adana, Uzbeks in Adana, Mehmet Emin Şarhan.

© 2015 International Journal of Humanities and Education
Tasarım G2