Özet
Pozitivizm, bir epistemolojik ve metodolojik yöntem olarak, kurumsallaşmasını 18’nci yüzyıl Aydınlanma Çağı
sonrası tamamlamış, modern bilim olarak tanımlanan faaliyeti belirtmektedir. Auguste Comte’un pozitivizm
tasarıma göre bilimin özünü, tekilliklerdeki düzenliliklerin tetkiki ve bu benzerliklerin sistematik zirvesini temsil
eden evrensel yasalara ulaşma gayesi oluşturmaktadır. Mantıksal pozitivist ekole göre ise tekrarlanabilirlik,
müteakip çalışmaların ancak kendisinden önce geleni doğruladığı hallerde geçerli olabilmekte ve ancak
mütemadiyen doğrulanan bilgi evrensel nitelik taşıyabilmektedir. Pozitivizme göre bilimsel güvenilirlik ve
meşruiyet için araştırmanın tekrarlanabilmesi elzemdir, çünkü diğer araştırmacılar araştırmanın bulgularını
tekrarlanabilirlik ilkesi sayesinde test edebilmekte ve bilimi bilim olmayan, sahte bilim veya metafizikten
ayırabilmektedir. Tekrarlanabilirlik, birbirinden bağımsız araştırmacıların aynı sonuçlara ulaşması idealini
taşıdığı üzere, kişisel ön yargıları, duyguları ve yanlış inançları ortadan kaldırarak doğal dünya hakkındaki
gerçekleri ortaya çıkardığı iddiasını taşımakta ve bu bağlamda bilimsel nesnellik (objektiflik) ilkesi ile de
birbirini tamamlayan bir rolü oynamaktadır. Bu çalışmada 19’ncu yüzyılda kurgulanan ve hala geçerliliğini
koruyan pozitivist metodolojinin, hakikat ile doğrudan bağı olduğunu iddia ettiği evrensel yasaların,
tümevarımcı model ile temsil eden tekrarlanabilir bilgi üzerinden inşa edilişi verilmektedir. Araştırma, birinci ve
ikinci el kaynaklara dayanan, teorik (kuramsal) bir araştırmadır.
Anahtar Kelimeler: Tekrarlanabilirlik, Pozitivizm, Evrensellik, Comte, Mantıksal Pozitivizm.
Abstract
Positivism, as an epistemological and methodological method, refers to the activity defined as modern science
which completed its institutionalization after the 18th century Age of Enlightenment. According to Auguste
Comte's positivist formulation, the essence of science is the study of regularities in particularities and the aim of
reaching universal laws that represent a systematic summit of these similarities. According to the Logical
Positivist School, reproducibility can only be valid if subsequent studies confirm the precedent, and knowledge
that is solely continuously verified can be universal. According to positivism, it is essential that the research can
be repeated for scientific reliability and legitimacy, because other researchers can test the findings of the
research with the principle of reproducibility and distinguish science from non-science, pseudo-science, or
metaphysics. Reproducibility, as it is ideal for independent researchers to reach the same conclusions, carries the claim that it eliminates personal prejudices, emotions and false beliefs and reveals the facts about the
natural world and plays a complementary role with the principle of scientific objectivity (objectivity) in this
context. In this study, how the universal laws that is argued to have a direct link to the truth by positivism which
was formed in the 19th century and still maintains its validity, is constructed on reproducible knowledge that
represents the inductive model, is explained. The study is a theoretical research, based on first and second hand
sources.
Keywords :Reproducibility, Positivism, Universality, Comte, Logical Positivism.